Avrupa Parlamentosu’nda Macaristan itirazı!

144’e karşı 442 oyla alınan bağlayıcı olmayan karar, tavsiye niteliğinde ve AB mevzuatına nazaran bir yaptırım gücü yok.

AP’deki yedi siyasi kümeden beşi tarafndan desteklenen karar, AB’nin yürütme organı olan Avrupa Komisyonu’na sunulan bir teklif manasına geliyor.

AP, Avrupa Komisyonu’ndan meseleye tahlil bulmasını istiyor. Lakin “Eğer Avrupa Komitesi sıkıntıya tahlil bulamazsa AP yeni adımlar atacak” denilen karar, bir çeşit yaptırım tehdidi de içeriyor.

Birçok AP üyesi ise Macaristan’ın devir başkanlığının muhakkak engellenmesi gerektiğini savunuyor.

Önergeye “Evet” diyen AP üyeler, “hukukun üstünlüğü prensibine uymadığı gerekçesiyle hakkında cezai soruşturma başlatılan ve yapısal sıkıntılar nedeniyle yardım fonları dondurulan” Macaristan’ın, periyot başkanlığı için uygun olmadığını düşünüyor.

Bu üyeleri, “hukukun üstünlüğünü unsurunu ihlal etmesi” ve “AB kurallarına uymaması” nedeniyle, Macaristan’ın devir başkanlığının iptal edilmesini ve bu vazifenin sıradaki ülkeye verilmesini savunuyor.

“MACARİSTAN’IN PERİYOT BAŞKANLIĞI FELAKET OLUR”

Önergenin mimarlarından Hollandalı toplumsal demokrat AP üyesi Thijs Reuten, “Artık gerçekte demokratik olmayan ve Başbakanı Moskova’nın yanında olan bir ülkenin yakında Avrupa Birliği Periyot Lideri olacak olmasından çok endişeliyiz” dedi.

Reuten’e nazaran Macaristan Başbakanı Viktor Orban, AB’nin Ukrayna’ya yapacağı yardımla ilgili kıymetli kararları engelliyor. Brüksel’i “para çekme makinesi” (ATM) olarak görüyor.

Hollandalı üye, bu nedenle Macaristan’ın periyot başkanlığında AB’ye kendi gündemini dayatmasının “felaket olacağını” öne sürüyor.

Avrupa Birliği Dışişleri Bakanları da Salı günü Macaristan’daki son gelişmeleri kıymetlendirdi.

Almanya’nın Avrupa İşleri Bakanı Anna Lührmann, “Macaristan’ın periyot başkanlığını başarılı bir formda yerine getirebileceğinden şüpheliyim” görüşünü lisana getirdi.

Macaristan Adalet Bakanı Judit Varga ise ülkesinin devir başkanlığının engellenmesi teşebbüsünü “saçmalık” olarak kıymetlendirdi, “Avrupa Parlamentosu’nun bu tavrı, Avrupa demokrasisine çok fakat çok ziyan veriyor” dedi.

HUKUKEN ENGELLEMEK MÜMKÜN

Peki Macaristan’ın AB Periyot Başkanlığını önlemek mümkün mü?

Hollandalı hukukçulardan oluşan bağımsız bir küme olan Meijers Komitesi’ne nazaran, bir ülkeyi süreksiz olarak başkanlıktan yoksun bırakmak yasal olarak mümkün.

Komite üyesi John Morijn, Hollandalı kamu yayıncısı NOS’a yaptığı açıklamada, “7. husus prosedürü” uyarınca, AB ülkelerinin en az üçte ikisinin oyu ile bu türlü bir karar almasının mümkün olduğunu vurguladı.

Diğer bir seçenek de Macaristan’dan evvel devir başkanlığını paylaşan Belçika ve İspanya’nın, bu ülkeye daha katı şartlar getirmesi.

Morijn, İspanya ve Belçika’nın, periyot başkanlığı sırasında Macaristan’ın daha sonra evvelden belirlenmiş gündemin dışına çıkmaması konusunda bağlayıcı kararlar alabileceğine işaret ediyor.

Brüksel’deki kaynaklara nazaran, AB üyesi ülkelerin birçok, Macaristan’ın periyot başkanlığından yoksun edilmesine sıcak bakmıyor.

Bazı üye ülkeler, Macaristan’a yönelik AB yardım fonlarının dondurulmasının kâfi bir tedbir olduğu görüşünde.

Bir üyeyi, devir başkanlığından yoksun bırakmak, birinci sefer karşılaşılan bir durum. Daha evvel yalnızca İngiltere, Brexit (Avrupa Birliği’nden ayrılma) kararı nedeniyle 2017 yılında kendi isteğiyle AB Devir Başkanlığı”ndan feragat etmişti.

Gelecek yıl yapılacak AP seçimleri de Macaristan’ın periyot başkanlığını kıymetli ölçüde etkileyecek.

Brüksel’deki kaynaklara nazaran, Macaristan’ın periyot başkanlığı, seçimlerde yeni idarenin belirlenmesi sürecine denk geleceği için, Budapeşte hükümetinin kararlarda çok fazla tesiri olmayacak.